{"id":845,"date":"2025-04-03T10:12:33","date_gmt":"2025-04-03T08:12:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.muzeum.klodzko.pl\/n\/?page_id=845"},"modified":"2025-04-03T10:12:34","modified_gmt":"2025-04-03T08:12:34","slug":"zeszyty-muzeum-ziemi-klodzkiej-nr-14","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.muzeum.klodzko.pl\/n\/nasze-publikacje-2\/zeszyty-muzeum-ziemi-klodzkiej\/zeszyty-muzeum-ziemi-klodzkiej-nr-14\/","title":{"rendered":"Zeszyty Muzeum Ziemi K\u0142odzkiej nr 14"},"content":{"rendered":"\n

Zeszyty Muzeum Ziemi K\u0142odzkiej nr 14<\/strong>
red. Irena Klimaszewska<\/strong>
K\u0142odzko: Muzeum Ziemi K\u0142odzkiej, 2017, ss. 290, 17\u00d724 cm., <\/p>\n\n\n\n

cena: 28 z\u0142<\/p>\n\n\n\n

W 14. tomie \u201eZeszyt\u00f3w Muzeum Ziemi K\u0142odzkiej\u201d proponujemy wiele interesuj\u0105cych tekst\u00f3w, kt\u00f3rych tematyka nie by\u0142a dot\u0105d przedmiotem bada\u0144 naukowych. Aby zach\u0119ci\u0107 Pa\u0144stwa do lektury muzealnego periodyku zamieszczamy poni\u017cej zestawienie, opublikowanych na jego \u0142amach, materia\u0142\u00f3w wraz z ich kr\u00f3tkim om\u00f3wieniem.<\/p>\n\n\n\n

Gra\u017cyna Trzaskowska, Miejska gazownia w K\u0142odzku w czasach swojego rozkwitu<\/em> (1864-1914)<\/em><\/strong>.<\/em> Materia\u0142, opracowany w oparciu o archiwalia przechowywane w Archiwum Pa\u0144stwowym we Wroc\u0142awiu, po\u015bwi\u0119cony jest powstaniu i dzia\u0142alno\u015bci gazowni miejskiej w K\u0142odzku od momentu jej uruchomienia w 1864 roku do wybuchu pierwszej wojny \u015bwiatowej, a wi\u0119c w okresie dynamicznego rozwoju gazowni. Jak zaznacza autorka opracowania, dzia\u0142alno\u015b\u0107 gazowni przynosi\u0142a mieszka\u0144com miasta wiele korzy\u015bci, tym bardziej, \u017ce pod koniec XIX w. gaz sta\u0142 si\u0119 tanim i wygodnym paliwem, u\u017cywanym nie tylko do o\u015bwietlania pomieszcze\u0144, ale te\u017c w celach kuchennych, grzewczych i przemys\u0142owych.<\/p>\n\n\n\n

Maria Dzier\u017cy\u0144ska, Biuro Wystaw Artystycznych w K\u0142odzku. <\/em>Cz.1 Lata 1967-1972.<\/em><\/strong> Tekst, w zarysie, prezentuje dzia\u0142alno\u015b\u0107 k\u0142odzkiej delegatury Biura Wystaw Artystycznych, utworzonej w K\u0142odzku w 1967 roku, plac\u00f3wki, kt\u00f3ra odegra\u0142a wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w \u017cyciu kulturalnym K\u0142odzka i regionu. Istniej\u0105ce w K\u0142odzku pr\u0119\u017cne \u015brodowisko artyst\u00f3w, skupione w k\u0142odzkim oddziale Zwi\u0105zku Polskich Artyst\u00f3w Plastyk\u00f3w, dzi\u0119ki utworzeniu delegatury mog\u0142o bez przeszk\u00f3d eksponowa\u0107 zar\u00f3wno tw\u00f3rczo\u015b\u0107 swoj\u0105, jak te\u017c innych przedstawicieli sztuki w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

Joanna Stoklasek-Michalak<\/strong>, Gin\u0105ca tkanka architektoniczna K\u0142odzka. Pr\u00f3ba identyfikacji i interpretacji detali architektonicznych k\u0142odzkich budynk\u00f3w wobec ich post\u0119puj\u0105cej degradacji. <\/em>Cz.2<\/strong> Rze\u017aba i<\/em><\/strong> detale architektoniczne K\u0142odzka zgromadzone w lapidarium Muzeum Ziemi K\u0142odzkiej w K\u0142odzku<\/em><\/strong>. W artykule zaprezentowano i om\u00f3wiono rze\u017aby i detale architektoniczne zgromadzone w lapidarium, utworzonym na dziedzi\u0144cu Muzeum Ziemi K\u0142odzkiej w latach 80. XX w., kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119 miejscem \u201eratunku przed totalnym unicestwieniem dla wielu, cz\u0119sto niekompletnych lub zdewastowanych, kamiennych detali architektonicznych i rze\u017abiarskich z obszaru ziemi k\u0142odzkiej\u201d. Autorka nie tylko o przedstawia zabytki, ale podejmuje te\u017c pr\u00f3b\u0119 ich identyfikacji, uwzgl\u0119dniaj\u0105c odniesienie do ich pierwotnego kontekstu, gdy wiele lat temu tworzy\u0142y istotny element miejskiego pejza\u017cu.<\/p>\n\n\n\n

Grzegorz Pisarski, Studenci ze wsi ziemi k\u0142odzkiej na Kr\u00f3lewskim \u015al\u0105skim Uniwersytecie im. Fryderyka Wilhelma we Wroc\u0142awiu w latach 1880-1920. <\/em>Cz.3 Stan na trzy semestry roku 1920.<\/em><\/strong> To ostania cz\u0119\u015b\u0107, rozpocz\u0119tego przed kilku laty, cyklu artyku\u0142\u00f3w informuj\u0105cych o studentach pochodz\u0105cych ze wsi ziemi k\u0142odzkiej, a studiuj\u0105cych pod koniec XIX i w pocz\u0105tkach XX wieku na Uniwersytecie we Wroc\u0142awiu. Autor, w oparciu o materia\u0142y archiwalne, tworzy wykazy student\u00f3w i miejscowo\u015bci z kt\u00f3rych pochodz\u0105, wskazuje kierunki obranych przez nich studi\u00f3w, wymienia te\u017c adresy zajmowanych we Wroc\u0142awiu stancji.<\/p>\n\n\n\n

Katarzyna Grzywka-Kolago, Matka Boska i przestrzenie kultur maryjnego w wybranych opowiadaniach ludowych ziemi k\u0142odzkiej.<\/em><\/strong> Autorka analizuje obraz Matki Boskiej przedstawiony w opowiadaniach ludowych ziemi k\u0142odzkiej zawieraj\u0105cych motywy maryjne. Jak udowadnia w tek\u015bcie, wizerunek Matki Boskiej stanowi wa\u017cny element krajobrazu ziemi k\u0142odzkiej, regionu szczeg\u00f3lnie umi\u0142owanego przez \u015awi\u0119t\u0105. Przekazy ludowe K\u0142odzczyzny jednoznacznie buduj\u0105 pi\u0119kny obraz Marii \u201euzdrawiaj\u0105cej chorych, odnajduj\u0105cej zagubionych, chroni\u0105cej s\u0142abych wiar\u0105 przed moc\u0105 diab\u0142a, otaczaj\u0105cej wreszcie skuteczn\u0105 opiek\u0105 miejsca swego kultu\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Gra\u017cyna Szpulak, Jan Nepomucen pielgrzym. Przyczynek do dziej\u00f3w i wizerunku na ziemi k\u0142odzkiej i polsko-czeskim pograniczu (na podstawie badanych obiekt\u00f3w).<\/em><\/strong> Tekst po\u015bwi\u0119cony jest, rzadko wyst\u0119puj\u0105cym i prawie zupe\u0142nie pomijanym w literaturze przedmiotu, wizerunkom \u015bw. Jana Nepomucena jako pielgrzyma. Autorka opracowania prezentuje kilkana\u015bcie tego typu  wizerunk\u00f3w znajduj\u0105cych si\u0119 na ziemi k\u0142odzkiej i polsko-czeskim pograniczu.  W intencji autorki materia\u0142 ten powinien sta\u0107 si\u0119 przyczynkiem do dalszych bada\u0144 nad wizerunkiem \u015bw. Jana Nepomucena jako pielgrzyma.    <\/p>\n\n\n\n

Mieczys\u0142awa Chmielewska, Dokument herbowy dla krawc\u00f3w k\u0142odzkich z 14 marca 1501 roku.<\/em><\/strong> Autorka prezentuje i omawia niezwykle cenny, przechowywany w zbiorach Archiwum Pa\u0144stwowego we Wroc\u0142awiu, dokument b\u0119d\u0105cy dyplomem herbowym dla cechu krawc\u00f3w k\u0142odzkich. Dokument zosta\u0142 wystawiony przez \u00f3wczesnych w\u0142a\u015bcicieli hrabstwa k\u0142odzkiego \u2013 Albrechta, Jerzego i Karola Podiebradowicz\u00f3w, kt\u00f3rzy zatwierdzili w ten spos\u00f3b przywileje dla cechu krawc\u00f3w k\u0142odzkich, b\u0119d\u0105cego, co najmniej od XIV wieku, jednym z g\u0142\u00f3wnych cech\u00f3w miasta.<\/p>\n\n\n\n

 Arkadiusz Wojty\u0142a, Testament Daniela Paschasiusa von Osterberg \u2013 fundatora \u201ewambierzyckiej Jerozolimy\u201d.<\/em><\/strong> Pierwszy polski przek\u0142ad, odnalezionego w zbiorach archiwum Parafii pw. Wniebowzi\u0119cia NMP w K\u0142odzku, odr\u0119cznego odpisu testamentu w\u0142a\u015bciciela Wambierzyc i fundatora tamtejszej bazyliki oraz kompleksu kalwaryjnego \u2013 Daniela Paschasiusa von Osterberga (1634-1711). Autor przek\u0142adu tego interesuj\u0105cego \u017ar\u00f3d\u0142a historycznego dokonuje r\u00f3wnie\u017c por\u00f3wnania odnalezionego odpisu, z edycj\u0105 testamentu zamieszczon\u0105 w jednej z ksi\u0105\u017cek Emanuela Zimmera,  proboszcza w Wambierzycach w latach 1906-1935 i autora wielu publikacji po\u015bwi\u0119conych tej miejscowo\u015bci. Podkre\u015bla przy tym du\u017c\u0105 warto\u015b\u0107 merytoryczn\u0105 prezentowanego dokumentu, chocia\u017cby ze wzgl\u0119du na zawarte w nim informacje dotycz\u0105ce budowy wambierzyckiej \u015bwi\u0105tyni.<\/p>\n\n\n\n

Karolina Pogorzelska, Pakt z diab\u0142em z Lewina K\u0142odzkiego z 1697 roku. Przyczynek do bada\u0144 nad czarami na ziemi k\u0142odzkiej.<\/em><\/strong> Kolejne, przedstawione w tomie \u017ar\u00f3d\u0142o, przechowywane w Kamie\u0144cu Z\u0105bkowickim, w Oddziale Archiwum Pa\u0144stwowego we Wroc\u0142awiu, rzuca nieco \u015bwiat\u0142a na jeden z niedostatecznie dot\u0105d zbadanych w\u0105tk\u00f3w z historii regionu, a mianowicie na zagadnienie czar\u00f3w na ziemi k\u0142odzkiej. Na tym etapie bada\u0144 autorka dokonuje jedynie pobie\u017cnej prezentacji dokumentu z 1697 roku, kt\u00f3ry dotyczy procesu i przes\u0142uchania w sprawie, pochodz\u0105cego z Lewina K\u0142odzkiego, 17-letniego Josepha Schillera, m\u0142odzie\u0144ca, kt\u00f3ry powodowany ch\u0119ci\u0105 wzbogacenia si\u0119 zrzeka\u0142 si\u0119 swojej duszy w zamian za pieni\u0105dze.<\/p>\n\n\n\n

Iwona Januszkiewicz-R\u0119bowska, K\u0142odzkie muzykalia w zbiorach ko\u015bcio\u0142a pw. Wniebowzi\u0119cia NMP w K\u0142odzku. Komunikat.<\/em><\/strong> Materia\u0142 przedstawia dzia\u0142ania dotycz\u0105ce zinwentaryzowania zbior\u00f3w muzykali\u00f3w przechowywanych w k\u0142odzkim ko\u015bciele pw. Wniebowzi\u0119cia NMP, podkre\u015blaj\u0105c przy tym wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 zgromadzonych tu  materia\u0142\u00f3w. Okazuje si\u0119 bowiem, \u017ce k\u0142odzka kolekcja, kt\u00f3ra powstawa\u0142a w 2. po\u0142owie XVIII i 1. po\u0142owie XIX wieku, mimo wielu dziejowych burz nie uleg\u0142a likwidacji i  przetrwa\u0142a, co jest rzadko\u015bci\u0105, w ca\u0142o\u015bci w jednym miejscu.<\/p>\n\n\n\n

W omawianym tomie \u201eZeszyt\u00f3w Muzeum Ziemi K\u0142odzkiej\u201d tradycyjnie znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c: Przegl\u0105d publikacji regionalnych z lat 2015-2016 (z uzupe\u0142nieniami za 2014 rok). Wyb\u00f3r <\/em><\/strong>b\u0119d\u0105cy zestawieniem i kr\u00f3tkim om\u00f3wieniem publikacji o tematyce regionalnej, wydanych w ostatnich latach, maj\u0105cy, w intencji autorki (Irena Klimaszewska<\/strong>), u\u0142atwi\u0107 zainteresowanym dziejami regionu k\u0142odzkiego dotarcie do najnowszych publikacji. Dalej, w tomie, recenzje niekt\u00f3rych nowo\u015bci po\u015bwi\u0119conych w ca\u0142o\u015bci lub w istotnych partiach ksi\u0105\u017cek K\u0142odzczy\u017anie (autorzy recenzji: Ma\u0142gorzata Ruchniewicz, Krzysztof \u0141agojda, Grzegorz Pisarski<\/strong>), Kalendarium wydarze\u0144 kulturalnych na ziemi k\u0142odzkiej w latach 2013-2014 <\/em><\/strong>(Krystyna Oniszczuk-Awi\u017ce\u0144<\/strong>), Sprawozdanie z dzia\u0142alno\u015bci Muzeum Ziemi K\u0142odzkiej za lata 2015-2016<\/em><\/strong> (Lucyna \u015awist), Kalendarium wydarze\u0144 w Muzeum Ziemi K\u0142odzkiej w latach 2015-2016<\/em> (Krzysztof Miszkiewicz<\/strong>). Tradycyjnie ko\u0144czymy tom przypomnieniem sylwetek wa\u017cnych dla regionu k\u0142odzkiego postaci, kt\u00f3rzy zmarli w ci\u0105gu ostatnich kilku lat. Po\u017cegnali\u015bmy: Mariana P\u00f3\u0142toranosa, Krzysztofa Mazurskiego, Jacka Rybczy\u0144skiego, Teres\u0119 Eljasz-Radzikowsk\u0105, Antoniego Misiaszka, Ryszarda Grzelakowskiego<\/strong> (autorami nekrolog\u00f3w s\u0105: Marek Mazurkiewicz, Grzegorz Pisarski, Lucyna \u015awist, Krystyna Toczy\u0144ska-Rudysz, Zdzis\u0142aw Szczepaniak, Julian Golak).<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Opracowanie: Irena  Klimaszewska<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zeszyty Muzeum Ziemi K\u0142odzkiej nr 14red. Irena KlimaszewskaK\u0142odzko: Muzeum Ziemi K\u0142odzkiej, 2017, ss. 290, 17\u00d724 cm., cena: 28 z\u0142 W 14. tomie \u201eZeszyt\u00f3w Muzeum Ziemi K\u0142odzkiej\u201d proponujemy wiele interesuj\u0105cych tekst\u00f3w, kt\u00f3rych tematyka nie by\u0142a dot\u0105d przedmiotem bada\u0144 naukowych. Aby zach\u0119ci\u0107 Pa\u0144stwa do lektury muzealnego periodyku zamieszczamy poni\u017cej zestawienie, opublikowanych na jego \u0142amach, materia\u0142\u00f3w wraz z… Dowiedz si\u0119 wi\u0119cej »Zeszyty Muzeum Ziemi K\u0142odzkiej nr 14<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":840,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"neve_meta_sidebar":"","neve_meta_container":"","neve_meta_enable_content_width":"","neve_meta_content_width":0,"neve_meta_title_alignment":"","neve_meta_author_avatar":"","neve_post_elements_order":"","neve_meta_disable_header":"","neve_meta_disable_footer":"","neve_meta_disable_title":"","footnotes":""},"class_list":["post-845","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.muzeum.klodzko.pl\/n\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/845","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.muzeum.klodzko.pl\/n\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.muzeum.klodzko.pl\/n\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.muzeum.klodzko.pl\/n\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.muzeum.klodzko.pl\/n\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=845"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.muzeum.klodzko.pl\/n\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/845\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":846,"href":"https:\/\/www.muzeum.klodzko.pl\/n\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/845\/revisions\/846"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.muzeum.klodzko.pl\/n\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/840"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.muzeum.klodzko.pl\/n\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=845"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}